Llevamos mes y mediu nel que l’axenda política ta marcada, día sí y día tamién, pol peaxe d’El Güerna. Ye una evidencia: hai un consensu social, a tolos niveles (sacantes de los dueños d’Aucalsa) en qu’esi peaxe ye inxustu y, tamién, illexítimu nel tiempu y na forma. Poro, nun van ser estes llínies les que vayan a la escontra de la obviedá de qu’esa cuota económica a una empresa privada pol viaxe Asturies-Llión per autopista tien que finar yá.
Y, tando d’alcuerdu col tema y pensando en términos d’infraestructures y movilidá nel ámbitu asturianu, ¿ye El Güerna esi mal, esi enemigu númberu ún, esi palu atravesáu nes ruedes del carru o esi rei de l’axedrez que, una vez valtáu va dexar la partida finada, solucionada, fecha y ganada? ¿Va quedar una Asturies tresformada, renovada y ameyorada en materia de movilidá el día cero depués del fin del peaxe? Axallá fuere asina.
Pero si analizamos el día a día de les asturianes y asturianos, los desplazamientos que facemos de llunes a vienres o de fin de selmana, si facemos un escáner fonderu de la movilidá rutinaria de les persones pa dir a trabayar, estudiar, entrenar, visitar, esparder o cuidar; esa xusta, repito, xusta retirada del peaxe, poco o casi nada va cambiar el panorama.
El fin del peaxe d’El Güerna nun habría acaparar el protagonismu de l’axenda política asturiana tolos díes
Y, ¿qué ye lo que sí afeuta en cuestiones de movimientu día sí y día tamién? Por exemplu, podemos entamar evaluando’l ferrocarril p’atopar servicios insuficientes con escasísimes frecuencies en cuantes salimos del triángulu Uviéu-Xixón-Avilés. Tamién tán los tramos de vía ensin desdoblar colos que facer medrar el tráficu de convóis, l’avieyamientu de la infraestructura, l’incumplimientu d’horarios… Y si falamos de carreteres valnos namás con nomales pa decatanos del problema: carretera’l Suroccidente, Rañadoiro, Corredor del Nalón, Vial de Xove en Xixón, Autovía a La Espina, Conexón Les Campes-La Florida-La Pixarra, ente otres. Pero tamién ta la falta de conexones amañoses de tresporte públicu ente los principales Polígonos Industriales y villes y ciudaes o’l fechu de que too, o casi too, tenga que pasar per Uviéu, xenerando-y a la población una necesidá de coche o de coches, en plural, en munchos de los casos. Y, por qué non, tan tamién otres cuestiones estratéxiques qu’apurren competitividá al nuestru país como la necesaria recuperación de l’Autopista del Mar Xixón-Nantes o, tamién, esplorar otres nueves rutes vía portuaria o aérea.
Dende una perspectiva tresformadora que ponga nel centru de les polítiques de movilidá a les persones, a les y los trabayadores, a les necesidaes reales del so día día y a la sostenibilidá, esta causa xusta (insisto) que ye’l fin del peaxe d’El Güerna nun habría acaparar el protagonismu de l’axenda política asturiana tolos díes. Y, cuando tol arcu pallamentariu al completu se xune pa echar esta tan llarga partida d’axedrez y tentar de ver quién ye’l que valta’l rei pa poner la medaya, quier dicir que nun queda malpenes naide nel parllamientu demientres esti llargu aniciu de cursu, falando, invirtiendo tiempu y xenerando discursu sobre tolo muncho otro que queda ensin facer en materia de movilidá, que tanta falta fai y que sí diba facer d’Asturies un ecosistema nuevu nel so día a día. Ye casualidá que, precisamente, con un asuntu que nun depende de la voluntá política de la Xunta Xeneral veamos esta unidá “de país”. Mentanto, coles cuestiones que sí se pueden lluchar dende l’autonomía roina que nos regala la llegalidá estatal a les y los asturianos, cero iniciatives. ¿Por qué nun asume Asturies la soberanía sobre la rede de FEVE y la convierte nun AsturTren como tienen fecho vascos y catalanes? ¿Por qué nun lo fai y demanda una financiación afayadiza pa dotar al pueblu asturianu d’un serviciu diariu que compita coles centrales de tresporte priváu? Nes entrugues van les rempuestes.
Ensin quita-y méritu al asuntu d’El Güerna, qué pena (o qué rabia) nun ver esi consensu, esi gran puxu, esa manera d’emburriar y esa gran movilización, pa poner enriba la mesa un proyectu y un plan d’actuación concretu de movilidá nel país que ponga a les cercanías y la vertebración policéntrica del país, entendíes como’l movimientu diariu, rutinariu y necesariu de les persones, nel centru’l debate.
